1 Lüx Kaç Lümen Eder? Aydınlatma Ölçümleri ve Eğitimdeki Yeri Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Işık ve Eğitim Eğitim, yalnızca bilginin aktarılmasından çok daha fazlasıdır; bir öğrencinin dünyayı nasıl algıladığını, nasıl düşündüğünü ve nasıl öğrendiğini şekillendirir. Biz eğitmenler, öğrencilere yalnızca ders içeriklerini öğretmekle kalmayız, aynı zamanda onların çevreyle olan etkileşimlerini, algılarını ve duygusal tepkilerini de şekillendiririz. Farkında olmasak da, her etkileşim, her araç ve her ortam, öğrencilerin öğrenme sürecini etkiler. Aydınlatma da bu etkenlerden birisidir. Günümüzde aydınlatma teknolojileri, insanların yaşam kalitesini doğrudan etkileyebilecek kadar gelişmiştir. Peki ya, ışığın ölçülmesi? Işığın gücü ve nasıl ölçüldüğü hakkında daha fazla bilgi edinmek, özellikle eğitim ortamlarında,…
8 YorumEtiket: bir
İzlemek Kökü Ne? Dilin Derinliklerine Yolculuk Dil, insanlık tarihinin en önemli iletişim aracıdır ve her kelime, bir anlam yükü taşıyarak tarihsel, kültürel ve toplumsal değişimleri yansıtır. Türkçede sıkça kullanılan “izlemek” fiili de, hem dil bilgisel hem de anlam olarak derin bir köke sahiptir. Peki, “izlemek” kökü nedir ve bu kelimenin kökeni ne anlatır? Bu yazıda, “izlemek” kelimesinin tarihsel arka planını ve günümüzdeki kullanımını inceleyecek, Türk dilindeki yerini ve akademik tartışmalarını keşfedeceğiz. İzlemek Kökü ve Kökeni Türkçede “izlemek” kelimesi, anlam bakımından hem fiziksel bir gözlem eylemini hem de soyut bir kavramı ifade eder. Kelimenin kökenine bakıldığında, “izlemek” fiilinin kökünün “iz” olduğuna…
4 Yorum“5 İnç Ne Demek?” – Günlük Ölçüden Akademik Tartışmalara Uzanan Bir İnceleme Tarihsel Arka Plan İnç (İngilizce “inch”, kısaltması in veya ″) esasen İngiliz İmparatorluk ve ABD geleneksel ölçü sistemlerinde kullanılan bir uzunluk birimidir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Bu birim, bir yarda (yard) ya da bir fittin (foot) on ikide biri olarak tanımlanmış olup, özellikle Orta Çağ İngiltere’sinde “üç tane arpa tanesi uç uca dizildiğinde bir inç eder” gibi kanunî ve pratik tanımlarla yaşamdaydı. :contentReference[oaicite:1]{index=1} Örneğin, VIII. yüzyıl dönemi Anglo‑Sakson metinlerinde “bir uyluk yarasından bir inç” gibi ifadeler yer almıştır. :contentReference[oaicite:2]{index=2} 1960’lardan itibaren ise uluslararası ölçü standardizasyonu kapsamında bir inç tam olarak 25,4 milimetre olarak kabul…
8 YorumKatma Bütçe Kaldırıldı mı? Ekonomik Dönüşümün Sessiz Hikâyesi “Devlet bütçesi” denilince çoğumuzun aklına karmaşık tablolar, sayılar ve teknik terimler gelir. Ama aslında o rakamların her biri, hayatımızın tam merkezindedir: çocuğumuzun okuluna giden ödenekten tutun da yaşlı bir komşumuzun aldığı sosyal yardıma kadar her şey o bütçenin içindedir. Bugün ise uzun yıllardır Türkiye’nin mali yapısında önemli bir yer tutan bir kavramı konuşacağız: katma bütçe. Peki katma bütçe kaldırıldı mı? Eğer kaldırıldıysa bu ne anlama geliyor? Gelin, hem verilerle hem de gerçek hikâyelerle bu soruya birlikte yanıt arayalım. Katma Bütçenin Kısa Tarihi: Devletin “Yan Cebinden” Fonlar Katma bütçe, devletin ana bütçesinin dışında,…
8 Yorumİflasın Kaldırılması Talebi: Kim Tarafından Yapılır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç, Toplumsal Düzen ve İktidar: İflasın Kaldırılması Talebine Bakış Güç ilişkileri, toplumsal düzen ve iktidar dinamikleri, devletin ve kurumların işleyişini şekillendirirken, bu yapılarla etkileşimde bulunan bireylerin taleplerini de belirler. İflas, ekonomik çöküş, maddi kaynakların tükenmesi veya bireylerin yükümlülüklerini yerine getirememe durumu olarak tanımlanabilir. Ancak, bu ekonomik olgular sadece bireysel bir mesele olmaktan çok, toplumun daha geniş yapılarıyla ilişkili bir soruya dönüşür. İflasın kaldırılması talebi, yalnızca borçlu bireyler için değil, aynı zamanda devletin ve toplumun güç ilişkilerinin bir göstergesi olarak karşımıza çıkar. İktidar ve Kurumlar: İflasın Kaldırılması Talebinin Toplumsal ve…
6 YorumSibernetik Nedir, Felsefede Ne Söyler?: Geri Beslemenin Düşünceye Açtığı Kapı Sibernetik, en yalın tanımıyla, canlı ya da yapay bütün sistemlerde iletişim, denetim ve geri besleme süreçlerini inceleyen disiplinlerarası bir düşünme tarzıdır. Felsefe açısından sibernetik, neden–sonuç çizgisel zincirlerine sığmayan, çevrimsel nedenlilik (circular causality) sayesinde akışı, uyumu ve kendini düzenlemeyi (homeostasis) kavramamıza yardım eder. Bunu yaparken yalnızca makineleri değil; zihin, toplum, ekonomi ve ekosistemleri de “sistem” olarak birlikte düşünmeye çağırır. Tarihsel Arka Plan: Kaptanın Dümeni ve Bilginin Dolaşımı Sözcüğün kökü Yunanca kybernētēs (dümen tutan, kılavuz) terimine uzanır. Modern anlamıyla sibernetik, II. Dünya Savaşı sonrası Norbert Wiener’in radar, hedefleme ve otomatik denetim çalışmalarıyla…
12 YorumHamam Göbek Taşı Ne İşe Yarar? Tarihin Buharında Bir Medeniyet Simgesi Tarihi anlamak, yalnızca kronolojiyi bilmek değil; insanın gündelik yaşamında saklı kalan anlamları çözümlemektir. Hamam göbek taşı da bu anlamda tarihin sessiz tanıklarından biridir. Bir tarihçi için o taş, yalnızca sıcak bir mermer değil, medeniyetin ritmini yansıtan bir yüzeydir. Göbek taşı, geçmişte insanların bedenlerini temizlerken ruhlarını da arındırdığı; yalnızca bir hijyen aracı değil, bir toplumsal buluşma mekânının kalbiydi. Hamam, Osmanlı’dan Roma’ya, Bizans’tan Selçuklu’ya kadar uzanan bir sürekliliğin parçasıdır. Bu taşın üzerinde yıkanan yalnızca beden değildir; bir toplumun alışkanlıkları, ritüelleri ve değerleri de zamanla biçimlenmiştir. Göbek Taşının Kökeni: Antik Dünyadan Osmanlı’ya…
8 YorumHanımevi Nasıl Yazılır? Dilin İncelikleri Üzerine Farklı Bakış Açıları Bazen bir kelimenin nasıl yazılacağı üzerine düşündüğünüz olur mu? Benim sık sık olur. Özellikle Türkçe gibi köklü ama sürekli dönüşen bir dilde, kelimelerin biçimleri sadece yazım kuralı meselesi değil, aynı zamanda bir kültür yansıması. “Hanımevi” de tam bu tartışmaların ortasında duran bir kelime. Kimine göre “hanım evi” şeklinde ayrı, kimine göre “hanımevi” olarak bitişik yazılmalı. Peki hangisi doğru, ya da doğruluk dediğimiz şey burada neye dayanıyor? Gelin, bu konuyu hem dilbilgisel hem de toplumsal açıdan birlikte irdeleyelim. — Dil Kuralları Ne Diyor? Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzuna baktığımızda, “hanımevi” kelimesi…
8 YorumGöbek Kayması Nasıl Belli Olur? Bir Filozofun Beden Üzerine Düşünceleri Bir filozofun gözünden bakıldığında, insan bedeni yalnızca etten ve kandan ibaret değildir; o, varlığın maddi tezahürüdür. Göbek kayması kavramı, modern tıbbın sınırlarının ötesine taşan, insanın hem fiziksel hem de metafizik varlığını sorgulatan bir fenomendir. Kimine göre bir halk inanışı, kimine göre bedensel bir uyarı; ama belki de bundan öte, insanın kendi varlığıyla olan ilişkisini sorgulama biçimidir. Bu yazıda “Göbek kayması nasıl belli olur?” sorusunu yalnızca bedensel belirtiler düzeyinde değil; etik, epistemoloji ve ontoloji eksenlerinde ele alacağız. Çünkü bu soru, yalnızca göbeğin değil, insanın varoluş merkezinin ne kadar “yerinde” olduğu sorusudur.…
6 YorumGoşizm Ne Demek TDK? Felsefi Bir Bakış İnsan düşüncesi, kavramların ötesine geçerek anlamın kendisini sorguladığında, bir kelimenin bile varlık alanında yankı bulduğunu fark eder. “Goşizm” kelimesi de tam olarak böyle bir yankıdır — dilin sınırında duran, toplumsal bir tavrı ve bireysel bir bilinç hâlini aynı anda anlatan bir kavramdır. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “goşizm”, gösteriş merakı, yani kişinin sahip olduklarını ya da görünüşünü abartılı biçimde sergileme eğilimi anlamına gelir. Ancak felsefi gözle bakıldığında bu tanım, yalnızca bir davranışı değil; bir çağın ruhunu, varoluşsal bir tutumu da temsil eder. Etik Perspektiften Goşizm Etik, insanın “nasıl yaşamalıyım?” sorusuna verdiği cevaptır. Goşizm…
6 Yorum